| 
  • If you are citizen of an European Union member nation, you may not use this service unless you are at least 16 years old.

  • You already know Dokkio is an AI-powered assistant to organize & manage your digital files & messages. Very soon, Dokkio will support Outlook as well as One Drive. Check it out today!

View
 

permacultuur als rentmeesterschap

This version was saved 14 years, 4 months ago View current version     Page history
Saved by louke
on January 22, 2010 at 8:12:36 pm
 

Permacultuur stelt je in staat om met hoofd, hart én handen fair en groen te leven. 

De praktijk van permacultuur geeft ook concrete invulling aan rentmeesterschap.

 

door L.M. van Wensveen

 

 

Rentmeesterschap

Rentmeesterschap is het christelijke idee dat mensen van godswege zorg dragen voor welzijn en bloei op aarde.  Mensen zijn niet de eigenaars van de aarde, want

 

Van de HEER is de aarde en alles wat daar leeft,

de wereld en wie haar bewonen (Psalm 24:1).

 

God heeft mensen wel het vertrouwen geschonken om op aarde naar eigen inzicht goede relaties aan te gaan en te onderhouden. Dit vertrouwen uitdragen in plaats van beschamen betekent: fair en groen leven-en-laten-leven. Mensen kúnnen dat, als ze de rentmeesterkwaliteiten waarmee ze begenadigd zijn, ontwikkelen: aandacht, afstemming, ....

 

Hovenier zijn

Een mooi bijbels beeld van rentmeesterschap is dat van de mens als hovenier in de paradijstuin van Eden:

 

God, de HEER, bracht de mens dus in de tuin van Eden,

om die te bewerken en erover te waken. (Gen. 2:15)

 

Het beeld van de hovenier blijft inspireren.  De christelijke natuurbeschermingsorganisatie A Rocha organiseerde onlangs een wandeling om te laten zien wat hovenier zijn betekent voor de rentmeester van  kasteel Middachten.  En Reinier van den Berg, de 'weerman'  van RTL4, daagt christenen uit om als hoveniers elkaar "te groen af" te zijn in de race tegen klimaatverandering (Schepper & Co., oktober 2009)

  

Het beeld van de rentmeester als hovenier biedt ook directe aanknopingspunten met de praktijk van permacultuur. 

 

Permacultuur

Wat betekent rentmeesterschap in een tijd van klimaatverandering en het opraken van gemakkelijk te winnen olie? Milieuregels volgen en meedoen aan liefdadigheidsacties?  Hoveniers die het zo aanpakken, merken dat een deel van de aarde dan toch verdort, dat een ander deel juist blank komt te staan en dat de kloof tussen arm en rijk overal blijft toenemen.  Andere hoveniers, die zich met hoofd, hart en handen toeleggen op permacultuur (en die dus ook letterlijk hovenier worden), ontwikkelen wél kwaliteiten voor een veerkrachtiger antwoord op klimaatverandering en 'piekolie'.

 

Permacultuur is ...

 

Permacultuur als rentmeesterschap voor deze tijd 

Permacultuur is een onmisbare vorm van rentmeesterschap in een tijd van klimaatverandering en piekolie. Zonder permacultuur is fair en groen leven op een volle planeet--voorlopig en misschien wel voorgoed--ondenkbaar. Permacultuur herstelt namelijk lokale veerkracht door voedselvoorziening op basis van bekende en minder bekende rentmeesterkwaliteiten.  Zowel die plaatselijke voedselproductie als die persoonlijke kwaliteiten zijn hard nodig voor fair en groen samenleven.

 

Permacultuur geeft concrete invulling aan rentmeesterkwaliteiten, een invulling die bij deze tijd past.  Het recept is ook vertaalbaar naar andere praktijken die veel verantwoordelijkheid vergen, zoals beleidsvorming, management, het onderwijs en het huishouden.

 

Overzicht

Welke rentmeesterskwaliteiten brengt permacultuur naar boven?  Onderstaand overzicht koppelt de principes van permacultuur aan meer en minder bekende karakteristieken van goede rentmeesters.  David Holmgren heeft deze uitgangspunten van de praktijk van permacultuur op een rijtje gezet. De toelichtingen op de principes zijn van Rob Hopkins, pionier van de Transition Town beweging. (Voor meer informatie, zie het Transitiehandboekdeel 3, p. 156-57; het volledige handboek is bestelbaar bij Omslag of te downloaden via www. hitte.nu.) 

 

 

Principes van Permacultuur 

Kwaliteiten van rentmeesters
1

Observeer en reageer

"Gedetailleerde observaties van waar we staan dienen als basis voor alle te ondernemen acties." (Rob Hopkins, Transitiehandboek, p. 156)  

Afstemming en aandacht 

Rentmeesters handelen niet eigenmachtig, maar zijn verantwoording verschuldigd aan God en schepping. Dat vraagt om afstemming.  Goede afstemming begint met aandacht.  Wat is er écht aan de hand?  Wat is een écht passende respons?

[Verdieping:  H.R. Niebuhr] 

2

Vang en verzamel energie

"Energie stroomt door onze natuurlijke systemen en wordt op verschillende manieren opgeslagen in water, bomen, planten, bodems, planten, enzovoort.  We moeten bedreven worden in hoe hiervan het best gebruik te maken en ons idee van 'kapitaal' verschuiven van wat we op de bank hebben staan naar de energiebronnen om ons heen." (Rob Hopkins, Transitiehandboek, p. 156) 

Spaarzaamheid

Onder de verantwoordelijkheden van rentmeesters valt het opbouwen en op peil houden van reserves voor magere tijden.  Dit kapitaal dient niet alleen qua hoeveelheid, maar ook qua soort afgestemd te zijn op te voorziene noden en omstandigheden.  Goed kapitaal is het opgeslagen vermogen om daadwerkelijk diensten te leveren, net zoals goed zaad levensvatbaar blijft. In een stabiele economie kun je zulk 'toekomstvatbaar' vermogen grotendeels opbouwen van gespaard of belegd geld, waarmee je later een berekenbare hoeveelheid diensten verwacht te kunnen kopen. Veel échte diensten van mensen en van natuurlijke systemen zijn echter niet voor geld te koop. Daarom is het altijd verstandig om ook niet-monetair vermogen op te bouwen.  Een goede composthoop en notenbomen zijn voorbeelden.  Mocht de op geld gebouwde wereldeconomie instabiel worden (bijvoorbeeld door hoge olieprijzen), dan zul je zulke natuurlijke reserves extra nodig hebben.

3

Zorg voor oogst

"Dit principe stelt dat elke interventie die we in het systeem doen, elke verandering die we aanbrengen, elk element dat we introduceren een productieve meerwaarde moet hebben. Bijvoorbeeld noten- of fruitbomen op openbare plaatsen, daktuinen vol etenswaar, of stedelijke landschappen vol etenswaar." (Rob Hopkins, Transitiehandboek, p. 156) 

De daadkracht van cocreatie

Rentmeesters van de aarde zijn geen kluisbewakers, maar hoveniers: zij dragen zorg voor het welzijn en de bloei van levende wezens en systemen. Dat betekent cocreatie: het werk van de Schepper in de schepping goed laten gedijen en waar mogelijk nieuwe wortels laten schieten (vgl. Matt. 25: de parabel van de talenten).

4

Gebruik zelfregulering en aanvaard feedback

"Een goed met permacultuurprincipes ontworpen systeem zou in feite zelf regulerend moeten kunnen werken met een minimum aan interventies en onderhoud, zoals het ecosysteem van een bos waar niemand hoeft te wieden, bemesten of plagen bestrijden." (Rob Hopkins, Transitiehandboek, p. 156) 

Bescheidenheid betekent systeemdenken

Rentmeesters die goed kunnen afstemmen, getuigen van een bescheiden houding. In plaats van zich te profileren door overal een eigen stempel op te drukken, creëren ze bij voorkeur voorwaarden en ruimte voor zelfredzaamheid.  Dat vraagt om inzicht in de relaties en processen van levende systemen, inclusief menselijke gemeenschappen (systeemdenken).  Essentieel voor zulk inzicht is, paradoxaal genoeg, de bescheidenheid om te erkennen dat je van een levend systeem vaak meer niet dan wel begrijpt. Inzicht groeit dan via kleine ingrepen en leren van wat er terugkomt (feedback).

5    
6    
7    
8    
9    
10    
11    
12    

 

Comments (0)

You don't have permission to comment on this page.